Dromen van een Arabische lente

Samenvatting

Meer dan tien jaar heeft de diplomate Petra Stienen zich beziggehouden met mensenrechten in het Midden-Oosten. Tijdens haar werk op de ambassades in Caïro en Damascus ontdekte ze dat mensenrechtendiplomatie niet zo eenvoudig is als de Haagse politiek en het Nederlandse publiek denken. In haar ontmoetingen met mensenrechtenactivisten, journalisten en kunstenaars vraagt de auteur zich af of een westerse diplomaat wel iets kan betekenen voor mensenrechten in landen als Egypte en Syrië.
In Dromen van een Arabische lente laat Petra Stienen zien hoe zij als diplomate in de 21e eeuw wil werken. Door de hoofdstad te verlaten en het land in te gaan, vriendschappen te sluiten en de tijd te nemen, bedrijft ze diplomatie op de vierkante meter, waarbij ontmoetingen met mensen centraal staan.
Tijdens haar diplomatieke zoekktocht ervaren we met Petra Stienen hoe Egyptenaren en Syriërs uit alle lagen van de bevolking hun dromen hebben over democratie, vrijheid, de rol van de Islam en over een leven voorbij de cultuur van angst. En hoe zij reageren op de behoefte van het Westen die dromen te verwezelijken. Dromen van een Arabische lente is een persoonlijk verslag van tien jaar mensenrechtendiplomatie.

Persrecensies

'Een boeiende en vaak verfrissend (on)diplomatieke verkenningstocht door de salons, de stegen, en de spelonken van politiek en leven in de Arabische wereld en... het wereldje.' Bertus Hendriks, journalist en Midden-Oostendeskundige

'De verslagen van haar ontmoetingen met lokale vrouwen - overwegend moslima's - zijn even intiem als onthullend. Petra Stienen laat zien dat vrouwen met een missie het verschil kunnen maken voor vrouwen wereldwijd.' Heleen Mees, publiciste en initiatiefneemster van Women on Top

'Ontzettend fascinerend, openhartig, vol afwisseling. Een aanrader voor wie moslims, buitenlandse politiek en het Midden-Oosten wil begrijpen.' Joris Voorhoeve, hoogleraar internationale veiligheid

'Er zijn van die boeken die je in één keer uit wilt lezen. Dít is zo'n boek.' Al Nisa (islamitisch maandblad voor vrouwen)

'[Petra Stienen] is een opvallende, welbespraakte commentator, die een diepe passie voor de Arabische wereld koestert, maar nooit kritiekloos is.' de Volkskrant

‘Stienen doet bewogen verslag van haar buitenlandverblijf en biedt de lezer een kijk van binnenuit op een onorthodox diplomatenbestaan.' Elsevier

‘Haar taalgebruik en verhaalvorming getuigen van veel respect voor de mensen en hun cultuur. [Dromen van een Arabische lente] is een prettig leesbaar boek dat de kijk op de roeping van een diplomaat zeker aanvult en verrijkt.' Nederlands Dagblad

'Erg prettig leesbaar en levendig boek (...) De verslagen van haar ontmoetingen met "gewone" vrouwen zijn intiem, onthullend en smaken naar meer.' Linda

Petra Stienen in de media:

Woensdag 25 januari 2012 was Petra Stienen te gast bij Pauw en Witteman, bekijk de uitzending hier.

Klik hier om het radioprogramma van VRT te beluisteren waar Petra Stienen 29 december 2011 te gast was. Het gesprek is voornamelijk een inhoudelijk terugblikken op de protesten in de Arabische wereld.

Hier kun je luisteren naar het VPRO radioprogramma VillaVPRO waar gesproken wordt over haar persoonlijke drijfveren en het 'jaar van Petra Stienen'.

Lees hier 'Het goede leven' van Petra Stienen.

Bekijk hier de uitzending van Het mooiste meisje van de klas van 26 januari 2012, over de jeugd van Petra Stienen.

Bekijk hier het interview met Petra Stienen door Bas Westerweel bij Het Gesprek.

Bekijk hier de uitzending van Goedemorgen Nederland met de auteur.

'Er wordt vaak gedacht dat diplomaten luxebeestjes zijn.' Lees hier het interview met Petra Stienen in Intermediair.

Bekijk hier de uitzending met de auteur in Desmet Live.

Luister hier naar Petra Stienen bij Tros Nieuwsshow.

Gegevens

Genre: Politiek
ISBN: 9789046803202
NUR: 686
Aantal pagina's: 348
Afmetingen: 14 x 21 cm

Recensies van lezers

, 27 april 2009
Petra, door het schrijven van dit boek, breng jij een boodschap over die niet gehoord zou worden als ik het had uitgesproken of iemand anders van Arabische origine. Met dit boek heb je mij en vele anderen een grote dienst bewezen. Bedankt! Samira

Fatma Kaya, 22 april 2009
22 april 2009 Dit boek geeft een mooie inkijk in het Midden Oosten, over de positie van de vrouw, de Islam en hoe de mensen daar aankijken tegen het Westen en diens intenties richting het Midden Oosten. Het mooiste vond ik hoe Petra haar verhaal heeft beschreven. Aan de ene kant is zij in staat om heel kort de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis en de politiek van het land te onthullen en is zij de diplomate. Aan de andere kant geeft zij op een laagdrempelige en persoonlijke manier een inkijk in de levens van bijvoorbeeld de vrouwen in haar leven en is zij de Hollandse die moeiteloos integreert in een wereld die op het eerste gezicht niet de hare is maar die het overduidelijk wel is. Als Nederlands Turkse heeft mij nog het meest geraakt dat een Nederlandse met zoveel warmte en liefde schrijft over het Midden Oosten en de mensen daar. In het woord vooraf geeft Petra een belangrijke boodschap of opdracht mee “Juist in deze tijd waarin gevoelens van angst echt contact met mensen uit andere landen en culturen in de weg staan, is het nodig dat we naar elkaar luisteren en proberen onszelf in de ander te ontdekken”. De boodschap is duidelijk en essentieel in ons dagelijks bestaan. In mijn visie is Petra zelf het bewijs dat dit ook werkelijk kan en werkt! Fatma Kaya, Kaya Concept

, 04 februari 2009
Een absolute aanrader! Marleen Snaas

, 04 februari 2009
Met het boek ‘Dromen van een Arabische lente’ heeft Petra Stienen een interessante bijdrage geleverd aan het huidige debat over de Arabische wereld en haar al dan niet migrerende bewoners. In het woord vooraf van haar boek vat Stienen haar boodschap in één zin samen: ‘Juist in deze tijd waarin gevoelens van angst echt contact met mensen uit andere landen en culturen in de weg staan, is het nodig dat we naar elkaar luisteren en proberen ons in de ander te ontdekken.’ En dat is wat zij met dit boek doet voor de mensen uit de Arabische wereld. Ze geeft inzicht in het hoe en waarom van politieke situaties, culturele kwesties en de mogelijkheden die mensen hebben in landen als Egypte en Syrië. Ze schetst herkenbare portretten van Arabische mannen en vrouwen die werken en leven in dictaturen en ondanks culturele verschillen hetzelfde willen als wij: liefde en respect. Ze gunt ons een blik achter de schermen van de Nederlandse diplomatie, waaruit onder andere blijkt dat diplomaten ook maar mensen zijn die steeds weer bruggen proberen te bouwen. En die soms een wezenlijk verschil kunnen maken in de strijd voor mensenrechten, onderwijs en ontwikkeling. Nu angst en kijkcijfers onze maatschappij beheersen is de genuanceerde kijk van Petra Stienen een verademing. Ze toont de verschillende kanten van het verhaal en daarbij spaart zij zichzelf en de betrokken partijen niet. Openlijk beschrijft zij haar twijfels en frustraties als diplomate, Arabisch slachtoffergedrag en radicale Islam, Amerikaans beleid en de (mis)communicaties tussen de Westerse en Arabische wereld. In de epiloog van haar boek nodigt Stienen ons uit op zoek te gaan naar de overeenkomsten tussen ons en anderen en niet langer de verschillen te benadrukken. Want hoewel het niet gemakkelijk is tolerant te zijn tegenover een nieuwkomer uit een cultuur waar we ons door bedreigd voelen, zijn het uiteindelijk onze overeenkomsten die ons samen kunnen binden. En gaat het erom dat wij onszelf durven te zien in die ander. Marleen Snaas

, 02 februari 2009
‘Dromen van een Arabische lente’ van Petra Stienen (diplomate) is ‘required reading’ voor de diplomaat in spe, maar ook voor iedereen die nieuwsgierig is naar de Arabische wereld. In haar boek voert Stienen de lezer mee door de straten van Caïro, sabelt vooroordelen neer over vrouwen in het Midden-Oosten, biedt een verfrissende blik op het werk van diplomaten en dat allemaal vanuit een persoonlijk perspectief. Zij laat zien dat het stereotiepe beeld van de adellijke diplomatenwereld tot het verleden behoort. De ‘nieuwe’ diplomaat is een gepassioneerde, idealistische duizendpoot die soms onder moeilijke omstandigheden (familiespanningen, eenzaamheid) het beleid van het ministerie van Buitenlandse Zaken uitvoert. Zij laat de lezer kennismaken met de vele dilemma’s waar diplomaten mee te maken krijgen. Is het bijvoorbeeld geoorloofd om met iemand te spreken die de democratie wil versterken in eigen land, maar tegelijk ook bloed heeft aan zijn handen? Praat men met moslimextremisten om een weg te vinden naar vrede? De dilemma’s van de diplomatie zijn niet eenvoudig te doorbreken en verhalen hebben meerdere kanten. In de tien jaar die Stienen doorbracht in Egypte en Syrië ontmoette zij geëngageerde Arabische mensenrechtenactivisten, vrouwenrechtenactivisten, schrijvers, politici, oppositieleden, intellectuelen en vele andere interessante figuren die zij in haar boek beschrijft. Deze ontmoetingen geven haar een beter beeld van de wereld waarin zij werkt en leert zij de mensen en hun motieven beter begrijpen. Als Westerse vrouw die vloeiend Arabisch spreekt, krijgt zij toegang tot bepaalde kringen die voor anderen misschien minder vanzelfsprekend zijn. Hierdoor ontkracht zij ook het vooroordeel dat heerst over de behandeling van Westerse vrouwen in het Midden-Oosten. De eerste helft van het boek beschrijft haar intrede in het Midden-Oosten via haar studie in Caïro en later met haar eerste diplomatenpost in Egypte. Het tweede deel beschrijft haar ervaringen in Syrië. Een duidelijk verschil is zichtbaar in haar ervaringen tussen de twee landen. Na de Amerikaanse aanval in Irak is een omslag merkbaar in het verhaal. Als Westerse diplomate kon zij zich vóór de aanval in Irak meer richten op ontwikkelingssamenwerkingsprojecten, mensenrechtenzaken en democratisering. Na de aanval in Irak wil men in het Midden-Oosten hier niet veel meer van weten. De achterdocht en aversie tegen het Westen maakt het werk van diplomaten moeilijk. In ‘Dromen van een Arabische lente’ vertelt Stienen ook openlijk over haar gezinsleven, vriendschappen, twijfels en emoties. Hierdoor is het boek toegankelijk en prettig leesbaar. Aan de andere kant geeft het veel inzicht in de sociale en politieke omstandigheden van deze doorgaans ‘gesloten’ landen. Ondanks de problemen die er zijn, spreekt zij ook een hoop uit die zij put uit de kracht van de Arabische mensen die zij ontmoet. Hun vindingrijkheid, doorzettingsvermogen en trots geeft hoop om te geloven in de droom van een Arabische lente! Tina Ehrami

, 02 februari 2009
‘Dromen van een Arabische lente’ van Petra Stienen (diplomate) is ‘required reading’ voor de diplomaat in spe, maar ook voor iedereen die nieuwsgierig is naar de Arabische wereld. In haar boek voert Stienen de lezer mee door de straten van Caïro, sabelt vooroordelen neer over vrouwen in het Midden-Oosten, biedt een verfrissende blik op het werk van diplomaten en dat allemaal vanuit een persoonlijk perspectief. Zij laat zien dat het stereotiepe beeld van de adellijke diplomatenwereld tot het verleden behoort. De ‘nieuwe’ diplomaat is een gepassioneerde, idealistische duizendpoot die soms onder moeilijke omstandigheden (familiespanningen, eenzaamheid) het beleid van het ministerie van Buitenlandse Zaken uitvoert. Zij laat de lezer kennismaken met de vele dilemma’s waar diplomaten mee te maken krijgen. Is het bijvoorbeeld geoorloofd om met iemand te spreken die de democratie wil versterken in eigen land, maar tegelijk ook bloed heeft aan zijn handen? Praat men met moslimextremisten om een weg te vinden naar vrede? De dilemma’s van de diplomatie zijn niet eenvoudig te doorbreken en verhalen hebben meerdere kanten. In de tien jaar die Stienen doorbracht in Egypte en Syrië ontmoette zij geëngageerde Arabische mensenrechtenactivisten, vrouwenrechtenactivisten, schrijvers, politici, oppositieleden, intellectuelen en vele andere interessante figuren die zij in haar boek beschrijft. Deze ontmoetingen geven haar een beter beeld van de wereld waarin zij werkt en leert zij de mensen en hun motieven beter begrijpen. Als Westerse vrouw die vloeiend Arabisch spreekt, krijgt zij toegang tot bepaalde kringen die voor anderen misschien minder vanzelfsprekend zijn. Hierdoor ontkracht zij ook het vooroordeel dat heerst over de behandeling van Westerse vrouwen in het Midden-Oosten. De eerste helft van het boek beschrijft haar intrede in het Midden-Oosten via haar studie in Caïro en later met haar eerste diplomatenpost in Egypte. Het tweede deel beschrijft haar ervaringen in Syrië. Een duidelijk verschil is zichtbaar in haar ervaringen tussen de twee landen. Na de Amerikaanse aanval in Irak is een omslag merkbaar in het verhaal. Als Westerse diplomate kon zij zich vóór de aanval in Irak meer richten op ontwikkelingssamenwerkingsprojecten, mensenrechtenzaken en democratisering. Na de aanval in Irak wil men in het Midden-Oosten hier niet veel meer van weten. De achterdocht en aversie tegen het Westen maakt het werk van diplomaten moeilijk. In ‘Dromen van een Arabische lente’ vertelt Stienen ook openlijk over haar gezinsleven, vriendschappen, twijfels en emoties. Hierdoor is het boek toegankelijk en prettig leesbaar. Aan de andere kant geeft het veel inzicht in de sociale en politieke omstandigheden van deze doorgaans ‘gesloten’ landen. Ondanks de problemen die er zijn, spreekt zij ook een hoop uit die zij put uit de kracht van de Arabische mensen die zij ontmoet. Hun vindingrijkheid, doorzettingsvermogen en trots geeft hoop om te geloven in de droom van een Arabische lente!

, 24 juni 2008
Dromen van een Arabische Lente heeft mij diep geraakt. Het boek geeft een persoonlijke en genuanceerde kijk op de vele gezichten van Arabische wereld. Het is geschreven in een vlotte stijl en neemt de lezer vanaf de eerste pagina bij de hand voor een boeiende en meeslepende reis door onder andere Egypte en Syrië. H. Dominicus verwijt Stienen dat zij ‘de wereld volledig vanuit eigen perspectief bekijkt’. Ik zou dat willen tegenspreken. Het draait in dezen niet om het perspectief van de schrijfster. Stienen deelt haar ervaringen in het Midden Oosten met de lezer en uiteraard doet zij dat vanuit haar eigen standpunt. Dat is wat het boek zo leesbaar en toegankelijk maakt. Maar van in het begin wordt duidelijk dat Stienen vooral zonder oordeel en met een open geest ieder gesprek wil aangaan. Ik denk dat juist dàt de essentie van diplomatie is. Dromen van een Arabische Lente is een pageturner die iedereen zou moeten lezen. V. Puts

, 23 juni 2008
Petra Stienens boek heeft mij als relatieve leek van de sociaal-politieke situatie in de Arabische wereld enorm geïnspireerd om meer hierover te weten te komen, en om aan het bevorderen van mensenrechten wereldwijd persoonlijk te gaan bijdragen. Vooral de verhalen van Syrische dissidenten zoals Riad al-Turk, die na jaren van gevangenisstraf vanwege het verkondigen van zijn politieke mening opnieuw een lange gevangenisstraf dreigde te moeten gaan uitzitten, doen de lezer beseffen hoe moeilijk het voor deze mensen is om een kritisch geluid te laten horen, en om echte verandering teweeg te brengen in hun maatschappij. Diplomate Stienen laat ons ook de persoonlijke dilemma's zien die ze heeft gehad met de effectiviteit van de Nederlandse programma's ter bevordering van de mensenrechten in het Midden-Oosten. De vrijlating van al-Turk, mede dankzij 'stille' diplomatie van Stienen, zal dergelijke twijfels over haar werk ongetwijfeld hebben kunnen doen wegnemen. Dit boek geeft dan ook een kijkje in de keuken van de diplomatie met een openheid die de auteur niet alleen in dank zal zijn afgenomen door haar werkgever, maar des te meer door haar lezerspubliek. Ten slotte geeft Stienens pleidooi voor een nieuwe diplomatie (praat met je tegenstanders om vooruit te komen) blijk van een realistische en beloftevolle kijk. Ze weet overtuigend over te brengen dat de twijfels van de 'Arabische straat' met de bedoelingen van het Westen soms begrijpelijk zijn, en dat deze twijfels door het Westen zelf weggenomen kunnen worden door bijvoorbeeld democratie in de Gaza-strook en op de Westelijke Jordaan-oever serieus te nemen, en niet de uitslag van verkiezingen te negeren omdat deze toevallig niet bevalt. Door ook met populaire extremistische organisaties te gaan praten die op het eerste oog misschien onbenaderbaar lijken, kunnen wellicht openingen worden gecreërd die vooraf niet konden worden voorzien. Stienen geeft een praktijkvoorbeeld van een officieuze ontmoeting met de leider van de Islamic Jihad, bij wie ze een opening voor onderhandelingen ontwaart die helaas niet wordt opgepikt door de toenmalige minister. Haar visie op de rol van de diplomatie, die ze overigens deelt met Barack Obama (just to name one), is echter lovenswaardig. Het is goed om te lezen dat de mensen in de praktijk van de Nederlandse diplomatie er zo over denken. Jean-Paul Horsch

, 19 juni 2008
Petra Stienen Dromen van een Arabische lente Nieuw Amsterdam, 2008 Op een vijfde van dit boek gekomen, schreef ik voor mijzelf op: ik heb nog geen flauw idee wat Petra Stienen eigenlijk wil zeggen met dit boek. En dat is helaas zo gebleven. Petra Stienen beschrijft hoe zij als Nederlandse diplomate werkt aan mensenrechten en asielbeleid, eerst in Caïro, dan in Damascus. Ik had mij op dit boek verheugd en hoopte meer te weten te komen over de positie van de vrouw in de Arabische wereld, gezien door de ogen van een vrouw. Dit boek is echter een vrij fragmentarisch dagboek van een in mijn ogen enigszins wereldvreemde vrouw, ongetwijfeld met idealen, die de wereld volledig vanuit haar eigen perspectief bekijkt en beschrijft. Dit heeft geleid tot een verzameling teksten met een disbalans tussen wereldproblemen en ‘ik-dingetjes’. Ook de stijl doet te veel aan een dagboek denken, met soms ‘Cissy van Marxveldt-achtige’ trekjes (“Ik glimlach: ‘ik heb me uitstekend vermaakt’”en: ‘ik zeg lief ...’ en: ‘reageerde ze onverstoorbaar”). Het lijkt of de auteur niet heeft kunnen kiezen tussen het vertellen van haar persoonlijke belevenissen en een kritische beschouwing vanuit haar professionele positie. Dat is jammer, want de beschreven gesprekjes met de plaatselijke bevolking ontaarden daardoor bijvoorbeeld in een beschrijving van iemands charme en ik zit als lezer eigenlijk vooral op de visie van deze mensen te wachten. Verder doet de auteur wat cultuurrigide aan, bijvoorbeeld als zij zich ergert aan het altijd te laat komen van Arabische mensen. Of als zij niet lijkt te begrijpen dat men zich druk maakt over ‘iets onbenulligs als blote vrouwen’. Biedt dit boek dan helemaal geen informatie? O zeker wel, een paar hoofdstukken zijn meer informatief, zoals ‘De ene moslim is de andere niet’. Een tenenkrommende titel, maar dit hoofdstuk geeft wel inzicht in stemrecht en democratie in een plattelandsdorp. Hier wordt een aanzet gegeven tot een discussie over het begrip democratie, dat democratie méér is dan ´de meeste stemmen gelden’. Maar ook hier val je weer abrupt in de persoonlijke belevenissen en is er van uitwerking geen sprake. Wat ik nog het meeste gemist heb, is emotie en passie voor mensenrechten. Ik vermoed dat Petra Stienen die heus heeft, en dat ze daarom ook dit boek heeft willen schrijven. Maar ik kan ze niet terugvinden. Dit boek is een van de vele die de Arabische wereld beschrijven in westers perspectief, maar ik zie de meerwaarde niet. Ikzelf heb meer gehad aan boeken als Berichten uit een belegerde stad van Abdelkader Benali en Het zijn net mensen van Joris Luyendijk. Misschien omdat deze schrijvers minder vanuit hun eigen ik schrijven, maar de emoties toch tussen de regels uit spatten. In een interview in Intermediair vertelt Petra Stienen over haar boek en wat zij er onder meer mee beoogt: “Wat ik hoop is dat we in Nederland op een gezonde manier in gesprek raken over de vraag: hoe moet de diplomatie in de 21ste eeuw eruitzien. Dat had ik ook kunnen schrijven met een essay, of een opiniestuk in de krant.” Ik meen dat ze beter dat essay had kunnen schrijven om haar boodschap te laten doordringen. Hanneke Dominicus

Log in om een recensie te plaatsen

Menu

Petra Stienen

Samenvatting

Persrecensies

Gegevens

Recensies van lezers

Over de auteur

Video

Aanraders