Wat heb jij eigenlijk in de Arabische wereld geleerd

‘Wat heb jij eigenlijk in de Arabische wereld geleerd’. De jonge student van Afghaanse afkomst stelde de vraag zelfbewust. Ik had net een half uur gesproken op de Roosevelt Academy in Middelburg over mijn boek ‘Dromen van een Arabische Lente’. Het publiek bestond voornamelijk uit een internationale groep studenten, allen geïnteresseerd in het werk van een mensenrechtendiplomaat. Ik hield het allemaal heel persoonlijk, de theorie krijgen de studenten wel tijdens hun colleges over de universele verklaring van de rechten van de mens en internationaal recht. Blijkbaar had ik nog niet genoeg laten zien wat mijn lange verblijf in de Arabische wereld met mij had gedaan. ‘Laatst gaf ik een foto aan een tijdschrift van mijn dochter en mijn vriendin Soraya, de vrouw waar ik mijn dochter naar heb vernoemd’, nam ik een zijpad als antwoord. ‘De redacteur dacht meteen dat het mijn nanny was, ik corrigeerde haar voorzichtig dat de oudere vrouw een hoogleraar uit Saoedi-Arabië was.’ Ik zag dat aan de verbaasde blikken op de eerste rij dat de rest van het publiek dat ze nog niet helemaal begrepen waar ik heen wilde. Maar de jonge student knikte mij bemoedigend toe, hij wilde dat ik mijn verhaal afmaakte. Dus vervolgde ik, ‘En dat heb ik mee genomen uit mijn tijd in de Arabische wereld; dat ik een advocaat, een journalist, een bankdirecteur of een gynaecologe kan zien in iemand met Arabisch gelaatstrekken en niet per se iemand die voor mij werkt of een gevaarlijke terrorist of asielzoeker’. Later kwam de jongen mij bedanken, alsof het iets bijzonders was dat ik dit had geleerd. 

De nieuwsgierigheid naar de ander leidde er ook toe dat ik gretig de uitnodiging accepteerde om te spreken voor het CIJO, de jongerenvereniging van het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël. Mijn Arabisten vrienden plaagden me, dat ik toch wel heel moedig was me te begeven in het hol van de leeuw. Toegegeven, ik was een beetje zenuwachtig voor die lezing. Zouden ze me aanvallen als een ‘Arab lover’, als iemand met geen enkel gevoel of inzicht voor de situatie van Israël? Zouden ze me proberen in een hoek te drukken met moeilijke vragen? Niets van dat alles. Ik kreeg alle ruimte rustig over mijn boek te vertellen. Uit de zaal kwamen geïnteresseerde en open vragen over mijn ervaringen in de Arabische wereld. Na afloop kwamen een paar jongeren naar me toe om te vertellen dat ze eigenlijk niet zoveel wisten van de Arabische wereld. Terug in de trein bedacht ik me dat verwrongen beeldvorming alle partijen parten speelt in de Arabische wereld.Voor mij was deze avond een mooie ‘eye opener’, de behoefte om te weten hoe het nu echt is om als westerse diplomate in de Arabische wereld te werken, te wonen en vriendschappen te sluiten, is veel groter dan ik had durven hopen.