Zimbabwe is overal
Ik blijf me verbazen. Ok, dat we de afgelopen jaren massaal de oogkleppen ophielden is nog tot daaraan toe. Maar dat mensen zelfs nu nog denken dat we na een korte crisisdip weer vrolijk verder gaan vind ik ongelofelijk. Net als de “Kredietcrisis, drama of zegen?” kop uit de Volkskrant van eind 2008.
Het collectieve zelfbedrog begint nu mythische vormen aan te nemen. We moeten terug tussen de duistere jaren dertig in Duitsland om een vergelijking te kunnen vinden.
Al op 5 september, meer dan een week voor de goednieuwsshow van Prinsjesdag, sprak Paul Volcker, voorganger van Alan Greenspan, de volgende woorden bemoedigende woorden.
``Dit is de meest gecompliceerde financiële crisis die ik ooit heb meegemaakt. Het systeem is kapot (broken down) en er zijn grote veranderingen nodig."
Zijn woorden worden het beste geïllustreerd met het feit dat de belangrijkste onderdelen van dit financiële systeem niet meer autonoom functioneren maar slechts met overheidssteun overeind blijven.
Door de feitelijke nationalisering van Fannie en Freddie is de Amerikaanse hypotheekmarkt nu voor 70% in handen van de overheid. Ook de grootste verzekeraar ter wereld, het Amerikaanse AIG, is nu een publiek bedrijf. Maar ook in landen als Engeland en Nederland kunnen de belangrijkste financiële instellingen niet meer zonder het staatsinfuus.
Met de ondergang van de vijf grote zakenbanken waren we zelfs getuige van een implosie in het centrum van dit systeem. Maar we blijven geloven dat we met steun van Ben en Nout vrolijk verder kunnen leven. Hoe dat dan moet daar verdiepen we ons liever niet in. De Nieuwjaarsborrel wacht.
Als je er maar genoeg geld tegenaan gooit, krijg je de boel vanzelf weer aan de gang. Volgens hetzelfde principe verlaagden we rond 2003 wereldwijd de rente naar respectievelijk 0,1 en 2%. En het werkte. Ongeveer drie jaar lang. Daarna was deze bizarre golf van financiële doping uitgewerkt. De patiënt bleek zieker dan ooit. Om het terminale stadium van een uit de hand gelopen systeem nog wat te verlenging en onze conjunctuur en huizenprijzen overeind te houden doen we nu gewoon een nog wat diepere greep in de medicijnkast.
Binnen zes maanden hebben ze in de VS voor in totaal 8000 miljard en in de EU voor zo’n 2000 miljard aan steunprogramma’s toegezegd. Nee, dit is geen tikfout, er is in totaal voor $10.000 miljard aan steun aangekondigd. Evenveel als de hele buitenlandse schuld in de VS.
Maar inderdaad er is geen andere keus. Als ik moet kiezen voor de dood of nog een paar jaar in reservetijd, dan kies ook ik voor een paar extra jaar erbij. Zeker als de pijn met medicijnen gestild kan worden. Als duurzame welvaart werkelijk om deze manier bereikt zou kunnen worden was Zimbabwe al weer jaren een welvarend land.
De reddingsoperatie van FED en ECB kunnen in dan ook op de volledige steun van de nieuwe Zimbabwaanse centrale bankpresident Dr. G. Gono. Kort geleden bracht hij zijn westerse collega’s in verlegenheid met de volgende complimenten;
“Dit is precies de weg die wij vier jaar geleden zijn ingeslagen om onze nationale belangen te dienen. Maar wij werden niet begrepen en gedemoniseerd. Ook wij hadden onze probleembanken, waarvoor wij onze Troubled Bank Fund oprichten. Hiervoor werden wij zwaar bekritiseerd door instellingen die nu stil zijn, terwijl in Engeland en de VS dezelfde weg wordt ingeslagen onder vergelijkbare omstandigheden. Als monetaire autoriteiten, zien we nu dat onze "peers" het licht hebben gezien en inspelen op de behoefte aan flexibele en praktische steun voor de economie, wanneer ze worden geconfronteerd met ongebruikelijke omstandigheden."